Witte Donderdag: liefde en verraad

Witte Donderdag: liefde en verraad

De laatste donderdag voor Pasen staat bekend als Witte Donderdag. Witte Donderdag is vernoemd naar de kleur die gebruikt wordt op deze dag in de katholieke liturgie. Wit staat voor ‘goed’, ‘vreugdevol’ en ‘heilig’, maar de historische gebeurtenissen die we op deze dag herinneren lijken totaal niet te voldoen aan deze kenmerken.

Voor Jezus werd het een zwarte dag, een dag vol droevige gebeurtenissen. Jezus wist wat Hem allemaal te wachten stond. Hij zocht troost en kracht in gebed in een olijfboomgaard, de Hof van Getsemane. Zijn vrienden leefden niet erg mee met Hem, want ze vielen in slaap. Eén van hen, Judas, pleegde verraad en hielp de vijanden van Jezus Hem gevangen te nemen. Deze zullen Jezus martelen en bespotten. Petrus, een andere vriend van Jezus, zal hem tot driemaal toe verloochenen…

Deze dag was voor Jezus en zijn vrienden heel anders begonnen. Ze zouden samen in Jeruzalem het Pascha vieren, de maaltijd die het Joodse feest Pesach inluidde. Pesach is een bevrijdingsfeest. Ongeveer 1500 jaar daarvoor was het volk Israël in Egypte tot slavernij vervallen. God bevrijdde hen. De Israëlieten moesten een lam slachten en het bloed daarvan aan de deurenposten strijken. Er zou een oordeel over Egypte komen, maar de huizen waar het bloed aan de deurpost was gestreken, werden overgeslagen. ’s Avonds gebruikten ze snel de maaltijd van ongedesemd brood. Er was geen tijd om het deeg te laten rijzen. In diezelfde nacht werden ze door God bevrijd uit de slavernij, ze trokken uit Egypte en gingen op weg naar het beloofde land. Sindsdien houden Joden jaarlijks deze maaltijd ter herinnering aan die bevrijding.

Ook Jezus en zijn leerlingen genoten samen van deze feestelijke maaltijd. Het werd voor Jezus zijn laatste avondmaal. De maaltijd begon toch wel een beetje vreemd. De vrienden gingen allemaal aan tafel, terwijl ze normaal aandacht zouden moeten geven aan een Joods reinigingsritueel: handen en voeten wassen.

Toen ze dat oversloegen omdat niemand de minste wilde zijn, nam Jezus deze taak van een knecht op zich en Hij waste de voeten van zijn vrienden. Zo leerde Jezus ons om bereid te zijn anderen te dienen en voor anderen te zorgen.

Tijdens het verdere verloop van de maaltijd nam deze een bijzondere wending. Jezus nam een stuk brood, Hij dankte God, brak het brood in stukken, deelde het uit aan zijn vrienden en zei: ‘Kijk dit is mijn lichaam, eet ervan’. Daarna nam Hij een beker met wijn, Hij dankte God, liet de beker rondgaan en zei: ‘Drink allemaal uit deze beker, want dit is mijn bloed. Als ik gedood word, zal mijn bloed vloeien. Maar daardoor zullen alle mensen worden gered, want hun zonden worden vergeven. Dat heeft God beloofd’.

Bij het jaarlijkse Pesachmaal denken Joden aan hun bevrijding uit Egypte en aan het lam dat door zijn bloed hen had beschermd tegen het oordeel. Jezus gaf aan deze maaltijd, Zijn laatste maaltijd met Zijn vrienden, een nieuwe betekenis. Hij presenteerde zichzelf als het nieuwe paaslam. Jezus wist dat Hij de volgende dag zou worden gedood en dat zijn bloed zou vloeien. Door Zijn bloed bevrijdde Hij alle mensen uit de slavernij van de zonde.

Jezus geeft hoop. Hoop dat uit het zwartst van de nacht een stralend licht zal opgaan. Het was voor Jezus een zwarte dag, maar voor ons werd het een Witte Donderdag.